Flexibele oplossingen voor meer ruimte op het stroomnet

In Nederland gebruiken we steeds meer elektriciteit. Dat komt door de groei van onze economie én de overstap naar duurzame energie. Hierdoor raakt het stroomnet op sommige plekken overbelast, vergelijkbaar met een file op de snelweg. Dat noemen we congestie.

Het uitbreiden van het elektriciteitsnet is noodzakelijk, maar kost tijd. Daarom zoeken we ondertussen naar slimme manieren om het bestaande net beter te benutten. Eén van die manieren is flexibiliteit.

Wat is flexibiliteit?

Flexibiliteit betekent dat bedrijven hun elektriciteitsverbruik of -opwek tijdelijk kunnen aanpassen: iets later, eerder, minder of juist meer. Door dit slim te organiseren, ontstaat er meer ruimte op het stroomnet en verminderen we piekbelasting. Zo blijft het net betrouwbaar én creëren we ruimte voor groei en verduurzaming.

Waarom is dit belangrijk?

Veel bedrijven gebruiken of leveren grote hoeveelheden stroom, bijvoorbeeld voor productie, verwarming, koeling of zonnepanelen. Door het verbruik of de terug levering beter te spreiden, ontstaat er in het lokale energiesysteem extra capaciteit. Daarmee voorkomen we knelpunten en benutten we het net efficiënter.

Meedoen met flexibiliteitsoplossingen

Bedrijven kunnen vrijwillig deelnemen aan flexibiliteitsoplossingen. Daarmee helpt u niet alleen het stroomnet te ontlasten, maar ook uw eigen bedrijfsvoering toekomstbestendiger te maken. Bent u benieuwd welke flexibiliteitsoplossingen bij uw situatie passen? Hieronder vindt u een overzicht van de mogelijkheden die wij op dit moment ontwikkelen.

Capaciteitsbeperkingscontract (CBC)

Kunt u op bepaalde momenten tijdelijk minder stroom verbruiken of terugleveren? Met een capaciteitsbeperkingscontract helpt u mee om drukte op het stroomnet te verminderen. In ruil daarvoor ontvangt u een vergoeding.

In dit contract spreken we samen af dat u op bepaalde momenten uw stroomverbruik of teruglevering tijdelijk verlaagt. Welke voor vergoeding u hiervoor krijgt, leggen we van tevoren vast. Het contract loopt door tot het stroomnet in uw regio is uitgebreid en de congestie is opgelost.

Er zijn 2 soorten capaciteitsbeperkingscontracten:

  1. Capaciteitsbeperking met vaste tijdsvensters

We spreken vaste tijden af waarop u minder stroom verbruikt of teruglevert. Bijvoorbeeld: tussen 16.00 en 19.00 uur is het stroomnet vaak erg druk. Op zulke momenten vragen we u om uw verbruik of teruglevering tijdelijk te verlagen.

  1. Capaciteitsbeperking op afroep

We laten u een dag van tevoren weten wanneer het de volgende dag te druk wordt op het stroomnet. U krijgt dan een bericht met het verzoek om die dag tijdelijk minder stroom te verbruiken of terug te leveren. We vragen nooit meer dan nodig is. Zodra de drukte voorbij is, mag u weer alles gebruiken zoals u gewend bent.

Vergoeding

Als u meedoet, ontvangt u van ons een financiële vergoeding. We bekijken samen welke vorm van vergoeding het beste bij u past. Denk bijvoorbeeld aan: een vaste maandelijkse vergoeding, een vergoeding per keer dat we u iets vragen, een vergoeding per hoeveelheid stroom die u aanpast of een combinatie hiervan.

Capaciteitssturingscontract (CSC)

Kunt u op bepaalde momenten tijdelijk meer of minder stroom verbruiken of terugleveren? Met een capaciteitssturingscontract helpt u mee om drukte op het stroomnet te verminderen.

Een CSC (Capaciteitssturingscontract) biedt netbeheerders de mogelijkheid om aangesloten partijen niet alleen te beperken in hun netgebruik, maar ook actief te sturen door hen op verzoek meer of minder elektriciteit te laten afnemen of invoeden. Een CBC (Capaciteitsbeperkingscontract) maakt daarentegen uitsluitend afspraken over het vrijwillig verminderen van transportcapaciteit tijdens congestie.

In dit contract spreken we samen af dat u op drukke momenten uw stroomverbruik of teruglevering tijdelijk aanpast. Wat voor vergoeding u hiervoor krijgt, leggen we van tevoren vast. Het contract loopt door tot het stroomnet in uw regio is uitgebreid en de congestie is opgelost.

We laten u een dag van tevoren weten wanneer het de volgende dag te druk wordt op het stroomnet. U krijgt dan een bericht met het verzoek om tijdelijk meer of minder stroom te verbruiken of terug te leveren. We vragen nooit meer dan nodig is. Zodra de drukte voorbij is, kunt u alles weer gebruiken zoals u gewend bent.

Flexibel vermogen

U heeft flexibel vermogen wanneer u uw verbruik of teruglevering tijdelijk kunt verhogen of verlagen om het stroomnet te ontlasten. Dit kan bijvoorbeeld door een zonnepark iets terug te regelen, pieken in uw verbruik te verschuiven of door gebruik te maken van energieopslag.

Vergoeding

Als u meedoet, ontvangt u van ons een financiële vergoeding. We bekijken samen welke vorm van vergoeding het beste past bij uw situatie. Denk bijvoorbeeld aan: een vaste maandelijkse vergoeding, een vergoeding per keer dat we u iets vragen, een vergoeding per hoeveelheid stroom die u aanpast of een combinatie hiervan.

Een extra voordeel: staat u op de wachtlijst voor extra vermogen? Dan kunt u met een CSC als congestieverzachter soms tijdelijk toch extra capaciteit krijgen totdat de congestie in uw gebied is opgelost.

Redispatch (flexibiliteit via de markt)

Redispatch is een manier om uw flexibiliteit aan te bieden om drukte op het stroomnet te verminderen, zonder dat u daarvoor een vast contract hoeft af te sluiten. Heeft u wel flexibel vermogen, maar geen extra vaste transportcapaciteit nodig? Dan kan deelname aan redispatch een passende keuze zijn.

Via een Congestion Service Provider (CSP) kunt u biedingen indienen om op bepaalde momenten tijdelijk meer of minder stroom in te voeden of te verbruiken. De CSP plaatst deze biedingen op een continue marktplaats, zoals het GOPACS‑platform. Wanneer de netbeheerder ziet dat er congestie dreigt, kan uw bieding worden geaccepteerd.

Redispatch lijkt op het principe van een CBC of CSC, maar dan zonder vaste afspraken vooraf. U biedt uw flexibiliteit alleen aan wanneer u dat zelf wilt. Wordt uw bod ingezet, dan ontvangt u een vergoeding. Hierdoor kunnen ook kleinere partijen meedoen aan congestiemanagement en bijdragen aan een stabiel elektriciteitsnet.

Blokstroom

Heeft u extra capaciteit nodig, maar kan dit niet omdat het stroomnet in uw gebied vol zit? Blokstroom kan dan uitkomst bieden. Met Blokstroom kunt u, ook in gebieden met netcongestie, tussen 00.00 en 06.00 uur (extra) elektriciteit afnemen, zolang er in dit tijdvak capaciteit beschikbaar is.

Blokstroom is een tijdsgebonden transportrecht. Uw gewenste (extra) vermogen wordt vastgelegd in één vast blok: tussen 00.00 en 06.00 uur. Binnen dit tijdsblok kunt u altijd gebruikmaken van dit vermogen. Blokstroom is een overeenkomst voor onbepaalde tijd. Dit kan een aanvulling zijn op uw bestaande Aansluit‑ en Transportovereenkomst (ATO). Dit maakt Blokstroom vooral geschikt voor bedrijven die (een deel van) hun processen naar de nacht kunnen verplaatsen.

Voorbeeld

Een koelhuis dat ’s nachts extra koelt. Een koel- of vriesopslag kan het grootste deel van het koelen naar de nacht verplaatsen. Met Blokstroom is de benodigde capaciteit tussen 00.00 en 06.00 uur gegarandeerd beschikbaar. Hierdoor kan het koelhuis overdag minder vermogen verbruiken, wanneer het net het meest belast is.

Groepstransportovereenkomst (GTO)

Met een Gezamenlijke Transportrecht Overeenkomst (GTO) kunnen meerdere grootverbruikers samen één afspraak maken met de netbeheerder over een gezamenlijk maximaal transportvermogen. In plaats van dat elke deelnemer apart een ruime marge aan capaciteit reserveert, deelt de groep één afgesproken totaalvermogen. Dat kan omdat niet alle bedrijven op hetzelfde moment hun maximale vermogen verbruiken.

Binnen dit gezamenlijke capaciteitsplafond kunnen de deelnemers onderling afspreken wie wanneer meer of minder vermogen verbruikt. Zolang de groep als geheel onder de afgesproken grens blijft, is er flexibiliteit mogelijk. Zo kan een bedrijf tijdelijk extra vermogen verbruiken als de rest van de groep ruimte over heeft.

Elke deelnemer houdt zijn eigen aansluiting en eigen contract, maar de groep is samen verantwoordelijk voor het bewaken van het gezamenlijke transportvermogen.

Voor wie is een GTO geschikt?

De deelnemers moeten aangesloten zijn achter hetzelfde transportverdeelstation. En de deelnemers moeten dezelfde spanningscategorie hebben (laagspanning/ middenspanning). Liggen de aansluitingen op verschillende transportverdeelstations en/of spanningscategorieën? Dan is een GTO niet mogelijk.

Groeps-CBC

Een groeps‑CBC is een variant van het capaciteitsbeperkingscontract waarbij meerdere bedrijven samen één flexibiliteitsafspraak maken. In plaats van dat ieder bedrijf afzonderlijk afschakelt, spreekt de groep als geheel af om bij congestie het vermogen te beperken.

Binnen de groep verdelen de deelnemers zelf wie op welk moment geheel of gedeeltelijk terugschakelt. Dat geeft flexibiliteit: kan het ene bedrijf op een bepaald moment makkelijker verminderen dan het andere, dan kan de groep dat onderling zo regelen. Ook vaste tijdsblokken zijn mogelijk, afhankelijk van wat de groep samen afspreekt.

Voorwaarde is dat minstens één deelnemer een individueel CBC heeft afgesloten. Dit individuele contract vormt de basis waarop de gezamenlijke afspraken worden gemaakt.

Het voordeel van een groeps‑CBC is dat de flexibiliteit van meerdere bedrijven wordt gebundeld. Samen kunnen zij effectiever congestie voorkomen en zelf bepalen welke verdeling het meest efficiënt is. Dit vraagt wel om goede onderlinge afstemming, maar is aantrekkelijk voor bedrijven die dicht bij elkaar zitten en samen een oplossing willen zoeken.

Voor wie is een Groeps-CBC geschikt?

De deelnemers moeten aangesloten zijn achter hetzelfde transportverdeelstation. En de deelnemers moeten dezelfde spanningscategorie hebben (laagspanning/ middenspanning). Liggen de aansluitingen op verschillende transportverdeelstations en/of spanningscategorieën? Dan is een GTO niet mogelijk.

Heeft u in de (nabije) toekomst interesse in één van deze flexibiliteitsoplossingen? Vul dan het interesseformulier in.